یوردداش yurddaş

بو بلاگ آذربایجانلیلارین و ایراندا یاشایان باشقا تورکلرین دیل ، تاریخ ، مدنیت ، فولکلور و انسانی حاقلاری ساحه سینده چالیشیر .

وارلیق و هویت نیسگیلیمیز

+0 بَگَن (Bəyən)

    دوكتور میر هدایت حصاری نین یاس مجلیسینده

                                      وارلیق و هویت نیسگیلیمیز

                                            ح . راشدی :  20 / فروردین / ۱۳۹۱

 

كئچن ایل (۱۳۹۰) بهمن آیی نین  ایگیرمی سینده آذربایجان ادبیاتی نین تانینمیش سیمالاریندان اولان ‌شاعیر ، یازیچی ، تدقیقاتچی و  وارلیق درگی سی نین یازارلار هئیتی عضوو دوكتور میر هدایت حصاری ۸۲ یاشیندا فانی دونیانی ترك ائدیب ابدی حیاتا قووشدو .

بو دگرلی انسانین حاقّیندا طبیعی كی ،  اینتئرنئت عالمینده چوخلو یازیلار یازیلدی و اونون یازدیغی و یاراتدیغی اثرلر ادبیات سئونلریمیزه تانیتدیریلدی ؛  آمما بیر مسئله هویت و وارلیغیمیزلا علاقه دار  بیر نیسگیل درجه سی قدر اونون یاس مراسیمینده منیم ذهنیمی مشغول ائتدی ؛ اودا بو قوجامان بیلگینیمیزه  تهراندا و " اكباتان " شهرجیگینده قورولان یاس مراسیمی نین اونا لایق اولمادیغی و چوخ ضعیف حالدا و حتی اونون اوزون ایللر بویو و عؤمرونون سونونا قدر چالیشدیغی هدفله بئله فاصله له سی اولان یاس توره نی نین كئچیریلمه سی ایدی !  

                                                  



آردینی اوخو - ادامه

سرزمین‌های شگفت انگیز و مردمانی مهربان

+0 بَگَن (Bəyən)

          سرزمین‌های شگفت انگیز و مردمانی مهربان

                                        نوشته ویلیام داگلاس – ترجمه حمید دادیزاده تبریزی

 

بخشی از كتابسرزمین‌های شگفت انگیز و مردمانی مهرباننوشته ویلیام داگلاس – ترجمه حمید دادیزاده تبریزی :

 شاید قضاوت در مورد یك رویداد تاریخی زیاد هم آسان نباشد چرا كه هر كس از دید خود و گرایشی كه نسبت به آن رویداد دارد به  آن می نگرد و قضاوت می كند ؛ شاید بهترین تفسیرها از یك رویداد تاریخی مربوط به كسانی باشد كه در این رویداد بی طرف هستند و از بیرون و به عنوان فردی كه  حب و بغضی به موضوع  ندارند مسئله را  بررسی می كنند .  ولی نظر مثبت كسانیكه حتی فكر منفی نسبت به رویداد دارند از اهمیت بیشتری برخوردار است .

در این مختصر دیدگاه یك آمریكایی مخالف كمونیسم و شوروی ، در مورد تحولات آذربایجان در سالهای ۱۳۲۴-۱۳۲۵ هجری شمسی و رهبر این نهضت سید جعفر پیشه وری و اصلاحاتی كه توسط وی در طول یك سال حاكمیت فرقه دموكرات در آذربایجان صورت گرفته و این آمریكایی قاضی و پژوهشگر ،‌برای پی بردن  تاثیر این رویداد بر مردم ، از نزدیك با مردم آذربایجان هم صحبت شده به صورت خلاصه  كه از میان ترجمه آقای حمید دادیزاده انتخاب شده است ارائه می گردد :                



آردینی اوخو - ادامه

واكنش مقامات رسمی و مجتهدین ایران به سخنان احمدی‌نژاد در تاجیكستان

+0 بَگَن (Bəyən)

واكنش مقامات رسمی و مجتهدین ایران  به سخنان احمدی‌نژاد در تاجیكستان

 

 سخنان محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهور ایران در تاجیكستان، نه تنها با انتقادات برخی از شخصیت‌های فرهنگی كشور روبه‌رو شده است، بلكه امروز آیت‌الله مكارم شیرازی، از مراجع عظام تقلید هم به این مسأله واكنش نشان داده است.


به گزارش «تابناك»، ماجرا از آنجا آغاز شد كه رئیس جمهور ایران در جمع ایرانیان تاجیكستان گفته بود كه: «فردوسی مكتب پیامبر گرامی اسلام را نجات داده و بار حقیقی این مكتب را از دوش نااهلان برداشته و بر دوش ملت ایران گذاشت و این ملت نیز الحق به خوبی از عهده ایفای این مسئولیت برآمد»؛ مطلبی كه بلافاصله با واكنش برخی از چهره‌های فرهنگب روبه‌رو شد و رئیس مركز اسناد و كتابخانه مجلس شورای اسلامی و از تاریخ‌نویسان جوان در تعبیری سخنان رئیس جمهور در تاجیكستان را نژادگرایی افراطی به اسم نامید.

وی در این باره نوشت:



آردینی اوخو - ادامه

جشن سال نو بهاری ( نوروز ) میراث ملل

+0 بَگَن (Bəyən)
         جشن سال نو بهاری ( نوروز ) میراث ملل   

                                                 حسن راشدی : ۲۴ اسفند ۱۳۹۰

بنا به پیشنهاد جمهوری آذربایجان،[۱] مجمع عمومی سازمان ملل در نشست  ۲۳ فوریه ۲۰۱۰ ( ۴ اسفند ۱۳۸۸) ۲۱ ماه مارس را به‌عنوان روز جهانی عید نوروز، به‌رسمیت شناخت و آن را در تقویم خود جای داد. در متن به تصویب رسیده در مجمع عمومی سازمان ملل، نوروز، جشنی كه قدمتی بیش از ۳ هزار سال دارد و امروزه بیش از ۳۰۰ میلیون نفر آن را در كشورهای بالكان ، اطراف دریای سیاه ، قفقاز ، خاورمیانه ، آسیای میانه و …جشن می‌گیرند توصیف شده‌است.

گرچه بعضیها اجرای مراسم روز نو بهاری و یا نوروز را به پارسیان نسبت می دهند ولی این جشن  سابقه بسیاری طولانی تر از آن دارد كه بعضی ها آنرا به سلاطین ساسانی پارسیان و یا حتی هخامنشیان نسبت دهند .



آردینی اوخو - ادامه

تبریز و اولین های تاریخ ایران

+0 بَگَن (Bəyən)

             تبریز و اولین های تاریخ ایران     

       كاخ بلدیه تبریز                                        تهیه و ویرایش : ح . راشدی                

تَبْریزْ بزرگترین شهر آذربایجان ، شمال غرب كشور و مركز استان آذربایجان شرقی است. این شهر بزرگ‌ترین قطب اداری، ارتباطی، بازرگانی، سیاسی، صنعتی، فرهنگی و نظامی این منطقه شناخته می‌شود. تبریز به دلیل جای‌دادن بسیاری از كارخانه‌های مادر و بزرگ صنعتی در خود و نیز وجود بیش از ۶۰۰ شركت قطعه‌ساز در آن، دومین شهر آلوده و نیز یكی از بزرگترین شهر صنعتی در ایران پس از تهران به ‌شمار می‌رود و به دلیل صنعتی‌بودن، یكی از مهم‌ترین شهرهای مهاجرپذیر نیز محسوب می‌شود. این شهر قطب صنعت خودروسازی و قطعه‌سازی كشور بوده و با تولید سالانهٔ ۱۶ هزار دستگاه موتور دیزل، به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدكنندهٔ این نوع دستگاه در سطح منطقهٔ خاورمیانه شناخته می‌شود. تبریز با ۱٬۳۷۸٬۹۳۵ نفر جمعیت در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، چهارمین شهر پرجمعیت در ایران پس از شهرهای تهران، مشهد و اصفهان محسوب می‌گردد.

اولین چاپخانه، اولین خیابانی كه در محدوده ایران امروزی دارای برق شد، اولین پستخانه و اولین خط انتقال پست و… در تبریز بوده‌اند و به‌ همین علت، تبریز شهر اولین‌ها نامیده می‌شود. در ذیل توضیحات بیشتری در مورد اولین های تاریخ كشور در تبریز را می خوانید



آردینی اوخو - ادامه

اهمیت زبان تركی در ایران در قرون گذشته از دید مورخین, سیاحان و دیپلماتهای خارجی (3)

+0 بَگَن (Bəyən)

         اهمیت زبان تركی در ایران در قرون گذشته

از دید مورخین, سیاحان و دیپلماتهای خارجی (3)                                    

 

       حسن راشدی : بخشی از كتاب ( تركان و بررسی …..)                                              

 

فارسی دری كه امروزه زبان رسمی و دولتی كشور و زبان ملی و مادری هموطنان فارس به شمار می­رود با همة تشویقهایی كه در قرون گذشته از طرف سلاطین در توسعه آن بعمل آمد, نتوانست سهمی در بهره­گیری از علم طبّ, نجوم, فلسفه, موسیقی, ریاضی و دیگر علوم داشته باشد و همواره و بیشتر در حد زبان شعر باقی ماند.

دكتر رحمت مصطفوی در كتاب «دربارة زبان فارسی» كه در سال ۲۵۳۵ شاهنشاهی (۱۳۵۵ هجری شمسی) در تهران چاپ شده می­نویسد:    



آردینی اوخو - ادامه

چهره ترکان از نظر ژنتیکی (2)

+0 بَگَن (Bəyən)

                            چهره ترکان از نظر ژنتیکی (2)

                                     حسن راشدی : ( قسمتی از کتاب ترکان و بررسی …..)

گویا از سوی پان آریائیستها و ناسیونالیستهای افراطی چنین سوالاتی از جوانان دانشجوی ترک کشورمان می­شود که اگر ترکهای ایران ترکهای اصیل بودند و به اجبار سلجوقیان ترک نشده بودند  باید گرد صورت, تنگ چشم و کم ریش و زرد پوست می­بودند در حالی که مردم ترک آذربایجان و ترکان دیگر نقاط ایران چنین نیستند, لذا اینها آذریهایی (آریائیهای پهلوی و یا تات زبان) هستند که با تحمیل شدن زبان ترکی بر آنها زبانشان تغییر یافته ولی قیافه­ شان عوض نشده است!



آردینی اوخو - ادامه

تركان و زبان تركی در آئینه تاریخ و ادبیات (1)

+0 بَگَن (Bəyən)
          تركان و زبان تركی در آئینه تاریخ و ادبیات (1)

                      حسن راشدی  :  بخشی دیگر از كتاب 

                                      " تركان و بررسی تاریخ ، زبان و …"                                    

در تاریخ, همچنین در ادبیات فارسی و عربی به كرات به نام تركان و زبان تركی و حضور آنها در مناطق آذربایجان و نقاط مختلف ایران, عراق, سوریه و آسیای صغیر بر می­خوریم كه گاهی از این تركان و زبان آنها بر اساس نام مناطق محل سكونتشان یاد شده است. چنانكه در بعضی از موارد به علّت وسعت سكونت تركان در مناطق آذربایجان تاریخی كه از در بند, در جمهوری خود مختار داغستان (روسیه) در شمال گرفته تا همدان و اراك در جنوب, و از غرب دریای خزر و دیلم در شرق گرفته تا ارزنجان (در داخل خاك تركیه امروزی) در غرب ادامه داشته, زبان آنها را آذری, آذریه و یا آذربیجیه نامیده­ اند.

رحیم رئیس ­نیا موّرخ معاصر در مورد كلمة «آذری» كه در تاریخ آمده است نظری این چنین دارد:



آردینی اوخو - ادامه

21 فوریه روز جهانی زبان مادری

+0 بَگَن (Bəyən)
  21 فوریه روز جهانی زبان مادری ؛       

              گفتگوی اختصاصی شرق با پروفسور كاتلین هوگ، استاد زبان‌شناسی دانشگاه‌ استرالیای جنوبی:

                   جایی برای نگرانی دولت‌ها درباره تنوع زبانی وجود ندارد

          اصغر زارع كهنمویی

اشاره: تنها در سال ۲۰۰۰ میلادی بود كه سرانجام، انسان به فكر حفظ بزرگترین میراث بشری خویشتن افتاد، میراثی كه در قرون اخیر، به تاراج اصحاب نسل‌كشی و نژادپرستی رفته است. ۲۱فوریه را روز جهانی زبان مادری نام نهاده‌اند، روزی برای پاسداشت نیك‌ترین آیات الهی. تنها ۱۲سال از آن روز بزرگ تاریخی در سازمان ملل می‌گذرد. در این ۱۲سال، صدها جلد كتاب و هزاران مقاله درباره حقوق زبانی و زبان مادری نوشته شده است و صدافسوس كه حتی یك از این هزاران به زبان‌های مردم ایران ترجمه نشده است. روز جهانی زبان مادری بیش از هر جای دیگری، متوجه كشورهایی است كه دارای تنوع زبانی گسترده‌ای هستند تنوعی كه به گفته كاتلین هوگ، نشان دهنده ثروت و دارایی كشور است. این گفتگو، بهانه‌ای است برای زنهاری كوتاه بر این نكته كه پاسداشت میراث ایرانی‌اسلامی، تنها در حفظ كتیبه‌ها و نسخه‌ها و سنگ‌قبرها نیست، در حفظ میراث زنده‌ای بنام زبان مادری همه مردمان ایران و همه زبان‌های رایج در آن از جمله فارسی، تركی، كردی، عربی، بلوچی و غیره نیز هست. 



آردینی اوخو - ادامه

آنادیلده تحصیل حسرتی !

+0 بَگَن (Bəyən)
                          آنادیلی گونو

                                       (۲۱ فوریه /  ۲ اسفند)                                   

                             آنا دیلینده هله ده تحصیل آرزوسو ! 

                               حسن راشدی :  1 /  اسفند /1390      

منجه گونئی آذربایجانلیلار كیمی ، و بیر اؤلكه نین نسبی اكثریت نفوسونو تشكیل ائدیب لاكین 150 مین نفر نفوسو اولان بیر اقلیت قدری ده آنا دیلده تحصیل آلما حاقّینا مالیك اولماییب و اوزون ایللر بویو دوغما دیلده تحصیل آلما حسرتی ایله یاشاییب و بو آرزویا چاتا بیلمه ین بیر میلّت ، بلكه دونیانین هئچ بیر  نقطه سینده تاپماق اولماز!

یعنی دونیادا هئچ كیم اینانا بیلمز 70 میلیونلوق نفوسو اولان بیر اؤلكه ده ‌35 ، 30 حتی 20 میلیون نفوسا مالیك اولان بیر میلّت ، گئنیش و بیر بیرینه یاپیشیقلی بیر اراضی ده یاشاییب بیر دیل ، بیر مدنیت ، بیر تاریخ ، بیر اینانج و اعتقادلا یاشاسین آمما اؤز دیلینده یوخ باشقا بیر دیلده و كؤكدن اونون  دیلی ایله فرقلی اولان بیر دیلده یازیب – اوخوماغا و تحصیل آلماغا مجبور اولاراق اؤز دوغما دیلینده حتی ابتدایی قدرده تحصیل آلماغادا حاقّّی اولماسین !

 



آردینی اوخو - ادامه

فعالین مدنی آذربایجان و پان توركیسم

+0 بَگَن (Bəyən)

      

                         آیا فعالین ملی - مدنی آذربایجان پان توركیست هستند ؟

                                    خسن راشدی : اول آذرماه ۱۳۹۰  

 

یكی از دلایل ناسیونالیستهای افراطی و شوونیست ها جهت تجریه طلب و پان توركیست نامیدن فعالین مدنی آذربایجان ، علاقه این فعالین به یادگیری خواندن و نوشتن به زبان مادری  یعنی تركی آذربایجانی و خواستار تحصیل آن در مدارس و دانشگاههای كشور كه متكلمین این زبان بیش از ۳۰ میلیون نفر از جمعیت ایران را تشكیل می دهند ، تكلم آنان به زبان اصیل تركی و پرهیز از بكاربری لغات و كلمات وارداتی و حاكم  غیر تركی در گفتگوهای روزمره ،‌ بیزاری آنها از جوكهای تحقیر آمیزی كه در مورد تركان و اقوام دیگر ایرانی گفته می شود ،‌ داشتن اشتیاق به آشنایی و مطالعه  آثار ادبی كلاسیك  قرون گذشته و معاصر به زبان تركی ، فعالیت آنان در دانشگاههای كشور برای اجرای برنامه های ادبی ، فرهنگی – هنری به زبان تركی و اجرای موسیقی آذربایجانی ،‌ احساس تبعیض آنها به علت عدم سرمایه گذاری كلان و ملی در استانها و مناطق  آذربایجان تاریخی(۱) شبیه آنچه در شهرهای اصفهان و كرمان و دیگر مناطق مركزی و فارس نشین صورت می گیرد ،



آردینی اوخو - ادامه

بلندترین برج جهان در آذربایجان

+0 بَگَن (Bəyən)

                     بلندترین برج جهان در آذربایجان

 یك خبرگزاری غربی از برنامه ریزی جمهوری آذربایجان برای ساخت بلندترین برج جهان در سواحل دریای خزر خبر داد.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از آسوشیتدپرس، یك شركت ساختمانی در جمهوری آذربایجان قصد دارد در پروژه ای ضمن ایجاد چند جزیره مصنوعی در دریای خزر بلندترین برج جهان را نیز در سواحل خزر بنا كند.

این برج 27 درصد بلندتر از برج خلیفه دبی خواهد بود. برج خلیفه دبی با 828 متر ارتفاع هم اكنون بلندترین برج جهان است.



آردینی اوخو - ادامه

میللی - مدنی حاقلاریمیزا چاتماغا نه ائتمه لییك ؟

+0 بَگَن (Bəyən)

                           

                       میلّی -  مدنی حاقلاریمیزا چاتماغا  نه ائتمه لییك؟                                        

                                           حسن راشدی  10 / 10 /1390

توركیه نین كورد سویلو  و دیاربكر مجلیس وكیلی و BDP پارتیاسی عضوو اولان  خانیم " لیلا زانا  "  توركیه كوردلری نین اؤز " آلین یازیلارینی تعیین ائتمك" اوچون  توركیه دؤلتیندن  كورد منطقه لرینده رفراندم كئچیرمه یی ایسته میشدیر .

لیلا زانا دئمیشدیر :  " من اؤنجه دن  دئمیشدیم  توركیه كوردلری " اؤز اركلیك " (خودمختارلیق ) ایسته ییرلر لاكین بوگون دئییرم  ایندی داها بوندان آرتیق  ایستكلری وار " .

توركیه اؤلكه سینده كورد نماینده لری بو قدر دانیشماغا اؤزلرینه حق وئریررلرسه  ، توركیه رادیو  - تلویزیون و مطبوعاتی دا اونلارین بو دانیشیق و ایستكلرینی اؤلكه ایچیندن علاوه دونیانین هر یئرینه یاییرلار .



آردینی اوخو - ادامه

ایرانیها غیر آریایی هستند

+0 بَگَن (Bəyən)

                    بنا به یافته های ژنتیكی جدید                            دكتر مازیار اشرفیان

                                        ایرانیها غیر آریایی هستند                          دكتر اشرفیان بناب

                                  حسن راشدی  20 آذر 1390  

   «گروهی از محققین ژنتیك در دانشگاه پورتسموت انگلیس، به سرپرستی یك محقق ایرانی به نتایج جالبی درباره نژاد ایرانیان رسیدهاند. این گروه معتقدند اكثر ایرانیان بر خلاف آنچه تصور می شود، نژاد آریایی ندارند بلكه به نژادی تعلق دارند كه حدود ده هزار سال پیش ساكن ایران بودهاند. این تحقیقات كه قسمتی از تحقیقات جهانی ژنتیك است به سرپرستی دكتر مازیار اشرفیان بناب سالها پیش در دانشگاه كمبریج شروع شده و در دانشگاه پورتسموت به نتیجه رسیده است».

  B.B.C  فارسی   13 NOV 2011       (ت 22  آبان 1390 )   



آردینی اوخو - ادامه

بجای فارسی و تركی ، به انگلیسی تحصیل كنیم

+0 بَگَن (Bəyən)

    در مدارس و دانشگاههای ایران

                 بجای فارسی و تركی ، به انگلیسی تحصیل كنیم    

                               حسن راشدی  : اول دی ماه 1390

 

بعضی از همكشوریهای فارس زبان  كه می خواهند ژست دموكرات بودن بر خود بگیرند ، در برابر خواست منطقی و حقوق اولیه و ابتدایی تركها در كشور در مورد تحصیل به زبان تركی در مدارس و دانشگاهها می گویند :

چرا شما مسئله زبان را اینقدر بزرگ می كنید ، دنیای مدرن امروز دنیای اطلاعات است و دنیا به دهكده جهانی تبدیل شده است و زبان انگلیسی در حال تبدیل شدن به زبان همگانی و كل مردم دنیاست ، لذا نه تنها مطرح كردن تحصیل و تدریس به زبان تركی در ایران برگشت به عقب است ، حتی طولی نخواهد كشید كه زبان فارسی هم  جای خودرا به انگلیسی در كشور خواهد داد .

البته ما هم از گفته های افرادی كه چنین ژست دموكراتیك بر خود می گیرند استقبال كرده می گوئیم :



آردینی اوخو - ادامه