یوردداش yurddaş

بو بلاگ آذربایجانلیلارین و ایراندا یاشایان باشقا تورکلرین دیل ، تاریخ ، مدنیت ، فولکلور و انسانی حاقلاری ساحه سینده چالیشیر .

ناسیونالیستهای فارس و بنای پاسارگاد

+0 بَگَن (Bəyən)

                                 

  Image result for ‫سجده بر بنای پاسارگاد‬‎   

                                   ناسیونالیستهای فارس و بنای  پاسارگاد

                         آیا بنای پاسارگاد می تواند مقبره کوروش باشد ؟!

                                      حسن راشدی : 4 / 8 / 1395

آچیقلاما : 

من دؤرد گوندور چالیشیردیم بو مقاله نی بو وئبلگدا پایلاشام آمما نه ایش گؤرموشدولرسه اولموردو ؛ آمما بو گوندن اولدو !

ناسیونالیستهای  فارس زبان ایران ظاهرا روز هفتم آبان را روز بزرگداشت کوروش نامیده اند . به نظر می رسد این نوع نامگذاری  برداشت از ابتکار فعالین حرکت ملّی و هویت طلبان آذربایجان در نامگذاری اولین پنجشنبه و جمعه تیر ماه هر سال به عنوان " روز تولّد بابک خرمدین " باشد که در سالهای 1379 الی 1384 و تا زمانیکه نیروهای ویژه مانع برگزاری آن شدند ، مراسم با شکوهی در این روزها با شرکت صدها هزار نفر از ترکان سراسر کشور در قلعه بابک واقع در نزدیکی شهر کوچک کلیبر در آذربایجان شرقی برگزار می شد و این جمعیت انبوه با بالاترین فرهنگ ، رفتار ومنش خود در کنار برگزاری نمایشگاه کتاب، اجرای  تئاتر ،قصه گویی و شعرخوانی به زبان ترکی و نواختن موسیقی و اجرای رقص آذربایجانی و برنامه های فرهنگی و متنوع دیگر ، خواستار اجرای اصل 15 و 19 قانون اساسی و تحصیل به زبان ترکی آذربایجانی و اجرای عدالت در تقسیم امکانات کشور به نسبت جمعیت ملل و اقوام کشور ، از جمله جمعیت ترکان در ایران می شدند.



آردینی اوخو - ادامه

سوادآموزی با زبان مادری یک ضرورت برای موفقیت بیشتر است

+0 بَگَن (Bəyən)

                                    معاون وزیر آموزش و پرورش:

 

    تلفیق سوادآموزی با زبان مادری یک ضرورت برای موفقیت بیشتر است

معاون سوادآموزی وزیر آموزش و پرورش ایران گفت: کیفی بخشی سواد آموزی در کشور ضروری است و در این راستا اگر سواد آموزی با زبان مادری همراه باشد، موفق تر خواهد بود.

به نقل از ایرنا، علی باقرزاده امروز چهارشنبه ۲۸مهرماه۱۳۹۵، در جلسه کارگروه بهبود کیفیت سواد آموزی استان آذربایجان غربی افزود: آموزش ها در بخش سواد آموزی در دنیا به زبان مادری انجام می شود و هم اکنون باب توجه به این موضوع در کشور نیز گشوده شده است.

 



آردینی اوخو - ادامه

بابک قالاسی مراسیمی‌ایله کوروش قبری مراسیمی نین اوخشارلیقلاری و تفاوتلری!

+0 بَگَن (Bəyən)
Image result for ‫بابک قالاسی‬‎ Image result for ‫به خاک افتادن در پاسارگاد شیراز‬‎

 بابک قالاسی مراسیمی‌ ایله کوروش قبری مراسیمینین
                 اوخشارلیقلاری و تفاوتلری!


               حسن راشدی : 19 مهر 1395

1379 الی 1382 جی ایللره کیمی آذربایجانلیلار و ایرانین باشقا یئرینده یاشایان تورکلر تیر آیی نین  ایلک پنجشنبه و جمعه سینده " بابک خرمدین " ین دوغوم گونونو قوتلایاراق کلیبر شهری و بابک قالاسیندا  ان سالیم و مدنی بیر فضادا شعر  ، فولکلور و موسیقی مراسیمی  کئچیریردیلر و طبیعی کی، اؤلکه قانونلاری و آنایاسا چرچیوه سینده آنا دیلده تحصیل ایستکلری ده  اولوردو.
آمما بو سالیم مراسیمه قارشی هر ایل او بیریسی ایله نسبت  امنیّیت قوه لری طرفیندن سیخینی  و بوغونتولار چوخالدی.  حتی  آذربایجان شهرلرینده   مینی بوس ، سواری و اوتوبوس  سرویس لرینه اخطار وئردیلر  تیر آیی نین بیرینجی پنجشنبه  و جمعه سینده  ( بابکین دوغوم گونلری مراسیمینده )  حقلری یوخدور بابک قالاسینا  مسافیر آپارسینلار.


آردینی اوخو - ادامه

جواب ردّ استاد شهریار به فرح پهلوی

+0 بَگَن (Bəyən)

 Image result for ‫استاد شهریار‬‎

                         جواب ردّ استاد شهریار به فرح پهلوی

                                برای خرید خانه به ایشان (6)

                                           از کتاب

                            " خاطرات من و پدرم "

                                   دکتر جواد هئیت

 

بعد از اوّلین مسافرت به‌باکو، تا پیروزی انقلاب اسلامی دیگر نتوانستم به‌شوروی بروم‌. دراین مدت دوبار با تلفن، با پروفسور نورالدین و پروفسور رستم علی‌یف ایران شناس معروف شوروی صحبت کردم‌. با رستم علی‌یف در مسکو به‌وسیله نورالدین آشنا شده بودم‌. او ایران را خوب می‌شناخت و فارسی را خوب می‌دانست و خوب هم صحبت می‌کرد‌. بسیار صریح اللهجه، جسور و تند بود‌.

 او روی شاهنامه کار کرده و آن را با پروفسور غفوروف در مسکو چاپ کرده بود‌. به‌همین جهت مورد توجه شاه و دولت ایران بود‌. دو ماه بعد از دیدار ما در مسکو او به‌تهران آمد0 در تهران مهمان دولت بود و در هتل نادری‌نو اقامت داشت‌. به‌محض ورود به‌تهران به‌من و سهند و سایر دوستانش تلفن کرد‌. من به‌دیدن او رفتم و او را به‌منزلم دعوت کردم و با مرحوم دکتر نطقی و برادرانم آشنا کردم‌. یک روز ضمن صحبت،  از شهریار پرسید‌. گفتم:« او در تبریز است و دیگر شعر تُرکی نمی‌گوید و مشغول نوشتن قرآن و شعر فارسی است‌. »



آردینی اوخو - ادامه

امکان تحصیل کودکان آذربایجانی به زبان مادری هنوز یک رویا است !

+0 بَگَن (Bəyən)

      

                          سال تحصیلی ۹۵- ۹۶ شروع شد  

           اما امکان تحصیل کودکان آذربایجانی به زبان مادری  هنوز یک رویا است !

                                     حسن راشدی : اول مهر ۱۳۹۵

                       ...............................................................................

                                    خبرگزاری فارس گزارش می‌دهد

               چندزبانه بودن کودکان گریبانگیر نظام آموزشی آذربایجان غربی

کودکان آذربایجان غربی به واسطه تنوع قومیتی و همسایگی با ترکیه به چندزبان از جمله زبان ترکی استانبولی مسلط هستند ...

"به گزارش خبرگزاری فارس از اورمیه، آذربایجان غربی یکی از استان‌هایی است که تنوع قومیتی آن زبانزد است ولی گاهی این تنوع قومیتی خود را در قالب مشکلاتی بسیار جدی نشان می‌دهد.

امسال آذربایجان غربی در حالی سال‌ تحصیلی جدید را آغاز می‌کند که کودکان دوزبانه مشکل جدی آموزش و پرورش این استان هستند و عملا برای آموزش و پرورش مشکل‌ساز شده‌اند.

 



آردینی اوخو - ادامه

بیر ایل ایچینده آنا دیلیمیز توفان قوپاردی!

+0 بَگَن (Bəyən)

                                   بیر ایل ایچینده آنا دیلیمیز توفان قوپاردی!

                                          حسن راشدی : ۲۶ / ۶ /  ۱۳۹۵


                         

۱۳۲۴- ۱۳۲۵ هجری شمسی ایلینده و یالنیز بیر ایل آنا دیلیمیز اولان آذربایجان تورکجه‌سی گونئی آذربایجاندا رسمی و دؤلت دیلی اولدو  و مکتب - مدرسه لریمیزده آنا دیلیمیزده درس وئریلدی.

بو بیر ایلین ایچینده بوتون اداره لرین رسمی دیلی تورکجه  اولدو و بوتون گزارشلر ، محکمه لر، شکایتلر و بیر سؤزده هر رسمی و غیر رسمی یازیلار  آذربایجانیمیزدا دوغما دیلیمیزده یازیلدی.

بیر ایل عرضینده او قدر وطنیمیزین انکشاف و توسعه‌سی یولوندا  مثبت ایشلر گؤرولدو کی ، حتی دوشمن‌ده اونا اعتراف ائتدی.

"ریچارد کاتم " پهلوی‌لر دؤنمینده آمریکانین ایرانداکی " سیا" ماموری و مشهور سیاستچی‌سی یازیر:

" دموکرات فرقه سی‌نین بیر ایلده تبریزده [آذربایجاندا] گؤردویو ایشی ، رضاشاهین ۲۰ ایلده گؤردویو ایشیندن چوخ ایدی!"



آردینی اوخو - ادامه

ادبی‌دیلده یازمالیـییق یوخسا محلی لهجه ده؟

+0 بَگَن (Bəyən)

  Image result for ‫تورک دیلینده مدرسه‬‎    

                                    ادبی‌دیلده یازمالیـییق

                                  یوخسا محلی لهجه ده؟

 

                                         حسن راشدی : 17 فروردین 1377

آچیقلاما :

 سون آیلاردا تبریز بیلیم یوردونون ( دانشگاهی نین ) آذربایجان تورکجه‌سی ادبیاتی بؤلومونده لیسانس مقطعینده اؤیرنجی قیول ائتمه‌سی و آذبایجان ادبیاتی‌نین ادبی شیوه‌ده درس وئریلمه‌یه تصمیم توتولماسی  فارس راسیسمینی آجیقلاندیرمیش و بو ساحه‌ده فارس دیللی نشریه‌لر او جمله‌دن  اؤزونو اصلاح طلب آدلاندیران " شرق " روزنامه سی ۳۰ میلیوندان چوخ نفوسو اولان ایران تورکلرینه ان ابتدایی -انسانی حق ساییلان بو حقّی‍ده چوخ گؤرموش و شانتاژلارینا باشلامیشلار !

بو های - کوی و شانتاژلار تاثیرینده تبریز دانشگاهی‌نین مسئولو دئمیشدیر :

"تبریز دانشگاهیندا آذربایجان ادبیاتی تبریز لهجه سینده درس وئریله‌جک !"

بو جمله چوخلارینی ، اوجمله‌دن منی‌ده تعجبلندیرمیشدیر ، چونکو بو تصمیم دوزگون بیر تصمیم اولورسا اوندا لازیمدیر فارس دیلی‌ده بوتون مقطعده مثلا تهران لهجه‌سینده تدریس اولسون و ادبی فارس دیلینده یوخ !  

 



آردینی اوخو - ادامه

دیلیمیزین ساده قیرامئری

+0 بَگَن (Bəyən)


  Image result for ‫دیلیمیزین ساده قیرامئری‬‎    

                  دیلیمیزین ساده قیرامئری

               مؤلف: حسن راشدی

گیریش

 

ایلک دفعه, ۱۳۷۶- جی ایل, دیلیمیزی سیستماتیک سویّه­ ده کرج شهری­ نین «گوهردشت» (رجایی شهر) آدلانان شهرجیگینده و بو شهرجیگین مسجدینه باغلی بیر مکاندا تدریس ائتدیم.

او ایل, یای تعطیللری باشلانماقداایدی. فاصله ­سی ائومیزدن چوْخ دا اوُزاق اوْلمایان محل مسجیدیندن, گوٍن اوْرتایا یاخین اوُجا سس ­ایله بیر اعلان اوْخوندو:

«بسم ­الله ­الرّحمن ­الرّحیم- , قابل توّجه اهالی محترم رجایی شهر, کوی کارمندان شمالی

در طول تعطیلات سه ­ماهه تابستان, مسجد امام­جعفر صادق(ع) در نظر دارد دورة کلاسهای زبان انگلیسی, آلمانی, عربی و آذری برگزار نماید, از خانواده ­های محترم دعوت می­شود جهت ثبت­ نام. . . .»

جومله ­نین ایچینده گلن «آذری» سؤزونو ائشیتدیکده قوُلاغیما اینانمادیم !




آردینی اوخو - ادامه

آیا ما تورکها " ایرانی " به حساب می آییم ?

+0 بَگَن (Bəyən)


آیا ما تورکها " ایرانی " به حساب می آییم                                                                                                                                                                                                                    و مثل شما حق و حقوق داریم ؟!

     حسن راشدی ۹ شهریور ۱۳۹۵

Image result for ‫حزب پان ایرانیست‬‎

آنهایی  که  به آقای قاضی پور حمله  می کنند  آیا نقدی هم بر جمله نژادپرستانه خبرنگار  روزنامه ایران  دارند ؟   مخالفان اصلی  "فراکسیون تورک زبانان" مجلس و تدریس زبان و ادبیات تورکی آذربایجانی در دانشگاه "حزب پان ایرانیست "و همفکران این حزب است  که احتمالا این خبرنگار هم از آن گروه و دسته است ، اینها خودشان آزادانه و با پیشوند " پان " که  نماینده پیشوند افراطی گری است حزب تشکیل می دهند و  و مردم را برای شرکت در " نشست عمومی " که قرار است در ۱۵شهریور تشکیل شود دعوت می کنند ،



آردینی اوخو - ادامه

ماجرای اقدام به خودکشی علیرضا نابدل -دکتر هئیت (۵)

+0 بَگَن (Bəyən)

                                    

Image result for ‫علیرضا نابدل‬‎

                                     ماجرای اقدام به خودکشی

                      علیرضا نابدل  (اوختای ) در بیمارستان شهربانی (۵)

                                                   از کتاب

                                         " خاطرات من و پدرم "

                                           دکتر جواد هئیت

 

 بعد از شروع مبارزه مسلحانه توسط مخالفین رژیم شاه، در شهربانی کمیته‌ای مرکب از مأمورین اطلاعات شهربانی و ساواک به‌نام "کمیته‌ی ضدخرابکاران" تشکیل شد‌. مأمورین کمیته منزل و محل مخالفین را که بیشتر آن‌ها از چریک‌‌های فدایی خلق و مجاهدین تشکیل شده بودند شناسایی و آنجا را محاصره می‌کردند‌. وقتی که با چریک‌ها درگیر می‌شدند، تیراندازی می‌کردند‌. بعد آن‌ها را لت و پار کرده  به‌بیمارستان شهربانی می‌آوردند ما هم با تیمی که برای جرّاحی قلب تشکیل داده بودیم آن‌ها را به‌طور اورژانس عمل می‌کردیم تا زنده بمانند‌. گاهی هم روحانیون مخالف رژیم را می‌گرفتند و بعد از ضرب و شتم به‌بیمارستان می‌آوردند‌....



آردینی اوخو - ادامه

تشکیل انجمن آذربایجان و نشر مجله " وارلیق " (۴)

+0 بَگَن (Bəyən)

Image result for ‫اولین شماره وارلیق‬‎  

                      تشکیل انجمن آذربایجان و نشر مجله " وارلیق " (۴)

                                                   از  کتاب

                                         " خاطرات من و پدرم "

                                           دکتر جواد هئیت

      

در اوایل حکومت بختیار، جمعیت و گروه‌هایی تشکیل می‌شد، حزب توده هم علناً شروع به‌فعالیت کرد‌. من با عدّه‌ای از آذربایجانی‌‌های آشنا انجمن آذربایجان را در تهران تشکیل دادیم‌. در جلسه عمومی که در باشگاه ایران جوان تشکیل شده بود‌ با آن که همه آذربایجانی بودند سخنرانان به‌عادت قدیم و ندانستن زبان ادبی تُرکی به‌زبان فارسی صحبت می‌کردند و در اعتراض به‌این مسئله گفتم: «تنها مشخصه‌یِ بارز ما در بین سایر هموطنان ایرانی، زبان ماست‌. اگر می‌خواهید در این انجمن که رنگ فرهنگی دارد، به‌فارسی صحبت کنید می‌توانید در جمعیت‌هاییکه از نظر عقاید سیاسی هم با شما نزدیک است و اخیراً در تهران تشکیل شده، شرکت کنید و در آنجا پیشنهادهایتان را به‌فارسی بدهید‌. ما همه ایرانی هستیم و با عشق ایران زندگی می‌کنیم. ولی هر قوم و منطقه‌ای از ایران ما ویژگی‌هایی دارد که برای مامحترم و مقدس است‌. ویژگی اصلی ما آذربایجانی‌ها زبان تُرکی است و ما باید بین خودمان تُرکی صحبت کنیم‌.»



آردینی اوخو - ادامه

علاقه ام به فلسفه ، تاریخ و ادبیات (۳)

+0 بَگَن (Bəyən)

  Image result for ‫دکتر جواد هیئت‬‎         

                                       علاقه ام  به فلسفه ، تاریخ و ادبیات (۳)

                                                         از  کتاب

                                                " خاطرات من و پدرم "

                                                  دکتر جواد هئیت

 

... بعد از تعطیل شدن نسبی جرّاحی قلب، باز علیرغم اعمال جرّاحی خصوصی و عمل‌‌های اورژانس کمیته، من تا حدودی احساس خلاء می‌کردم‌. برای جبران آن مطالعات غیرپزشکی را زیاد کردم‌. مدت سه سال فلسفه خواندم و کتاب تاریخ فلسفه غرب برتراند راسل را بعد از خواندن ترجمه فارسی و متن انگلیسی به‌فارسی خلاصه کردم و مطالبی را از منابع دیگر بر آن افزودم‌. از طرفی مطالعات تاریخ و ادبیّات ، به‌ویژه زبان و ادبیّات  ترکی و تاریخ ترکان را از منابع مختلف ترکی و انگلیسی و فرانسه مطالعه کردم.ادبیّات  فارسی را از وقتی که کتاب حافظ را در سال1315 به‌عنوان جایزه گرفته بودم گاه گاهی مطالعه می‌کردم‌. پنج جلد کتاب‌های علی دشتی را درباره سعدی، حافظ، مولوی، خاقانی را به‌دقت خواندم‌. در سال‌‌های بین 1340-1335 به‌مولوی علاقه زیادی پیدا کرده بودم و اغلب اشعار دیوانش را حفظ می‌کردم‌. اصولاً به‌ادبیّات  و تاریخ از زمان پزشکی در استانبول علاقمند شده بودم‌.



آردینی اوخو - ادامه

آتا اؤلومو آجی‌دیر حتی یاشلی اولسا بئله !

+0 بَگَن (Bəyən)

                                                                                                                                                                                                                                   آتا اؤلومو آجی‌دیر

                                   حتّی یاشلی اولسا بئله !

                                                حسن راشدی : 16/ 5 / 1395

آدی آقاخان ( آغاخانAğaxan  ) ایدی ، آمما تورکیه‌لیلرده اولدوغو کیمی اونو ائل آراسیندا " آا...خان " سسلَردیلر. یعنی "غ " سسی اوزون " آ " کیمی سسله‌نردی. چوخلاری آدینی یازاندا " آخان " یازاردیلار ، آمما آتا اؤزو اونو اصلاح ائدردی .

  شناسنامه‌سینده دوغوم تاریخی 1305 جی ایل فروردین آیی‌نین ایکیسی یازیلمیشدی . آمما اؤزو دئییردی : " آتام رضاشاه دؤرونده سربازلیغا گئتمه‌سین دئیه ، من هله دونیایا گلمه‌میش منیم آدیما آتامین ایلک اولادی اولاراق شناسنامه آلمیشلار و آتامی ائولی اولوب اوشاغی اولدوغونا گؤره سربازلیغا آپارمامیشلار." آمما بیز اونون دوغوم گون و ایلینی ائله شناسنامه تاریخی‌ایله یاد ائدیردیک.

رسمی و دولت مدرسه سینده یوخ ، میرزه یانینندا دؤرد کلاسا قدر درس اوخوموشدو. کئچمیش زامانلاردا اوشاقلاری سربازلیغا گئدن کندیمیزین و قونشو کندلرین آتا - آنالارینا عسگر اوغلانلاریندان گلن مکتوبلاری اوخویوب اونلارا ترجومه ائدردی و جاوابلارینی‍دا یازیب ایشلرینی یولا سالاردی .

من‌ده هله مدرسه‌یه گئتمه‍‌ میشدن قاباق آتامین اوخودوقلاری مکتوبلارا جانلا - باشلا قولاق آسیب تورکجه‌یه ترجومه ائتدیگی متنلری یادیمدا ساخلاردیم .منیم اوشاقلیق ذهنیمده آتاما گتیریلن مکتوبلاری آتام اوّلجه بئله بیر سسله و منیم باشا دوشمه‌دیگیم بیر دیل ایله اوخویار ،سونرا موضوعونو اؤز دیلیمیزده مکتوب صاحیبینه دییه ردی :

" جیجه بیجه سینجه بینجه دینجه مینجه ....."



آردینی اوخو - ادامه

تاسفله آتامیز وفات ائتدی!

+0 بَگَن (Bəyən)
جانلی تاریخیمیز اولان آتامیز وفات ائتدیگدن سونرا روحی چتینلیگیمیز اولدوغوندان وئبلاگی یئنی لشدیره بیلمه میشیک. بو بابتدن اوخوجولاردان عذر دیله ییر و انشااله یاخین گله جکده یئنی مطلب یوردداش وئبلاگیندا پایلاشماقلا بو دورقونلوقدان چیخاریق. 
سیز حورمتلی اوخوجولارا شادلیق آرزو ائدیرم.


بخشی از کتاب خاطرات استاد محمد علی فرزانه " خاطره هایی از مدرسه (2) "

+0 بَگَن (Bəyən)

Image result for ‫دکتر محمدعلی فرزانه‬‎  

                        بخشی از کتاب خاطرات استاد محمد علی فرزانه

                                   " خاطره هایی از مدرسه (2) "

                                (ترجمه به فارسی و تدوین دکترصدیقه عدالتی)

در سالهایی که ما در دانشسرا بودیم مدیر دانشسرا (و یا آنطوری که در آن سالها مد شده بود رئیس) علی دهقان بود. دهقان به روحیۀ شوونیزم که در آن سالها در همه جا و بخصوص در دانشگاه تهران حاکم بود، عادت کرده بود و سعی هم داشت که آن را به مرحلۀ عمل برساند. دهقان بین تمام مدیرانی که تا آنوقت دیده بودم، ازهمه لایق تر بود ولی با تمام قوا خودش را به شوونیزم فارس چسبانده بود. او با اینکه در آذربایجان بدنیا آمده بود و در گهواره با لالاییهای شیرین مادرش خوابیده و از بدو تولد با زبان مادری اش الفت گرفته بود، ولی از مدیری مدرسه گرفته تا مقام استانداری اش در هر جا که بود بر علیه زبان مادری و هویت ملی اش عمل کرده و از آنهایی شده بود که در رویاهایش خواب فارس زبان کردن آذربایجانی ها را میدیدند. 

 



آردینی اوخو - ادامه